STRESS-BELEVING …….. een richtingwijzer naar vrede met jezelf

Het lijkt zo mooi: doelen halen, idealen nastreven, moeilijkheden voorkomen, hoog op een ranglijst komen, concurrerend zijn, ……. Onze trots zal erdoor groeien, maar de stressbeleving ook. Want, totdat we deze idealen en doelen hebben bereikt, zitten we in spanning of we het wel halen. En dat kan héél lang duren. Al die tijd komen er stress-hormonen vrij in ons lichaam, die de normale functies van onze organen negatief beïnvloeden. De trots, die in onze cultuur zo hoog in het vaandel staat, zou ook zomaar tégen ons kunnen werken.

Als datgene waarop we hopen niet lijkt uit te komen, wordt het nog sterker: “Ik zal ervoor vechten!”, “Ik zal ze wel laten zien wie ik ben!”, “Ik zál het laten lukken!”. Stoere uitspraken die er nog een schepje stress bovenop doen. Het lijkt alsof we er kracht door krijgen, of dat het ons macht geeft, maar het zijn uitingen van onmacht, teleurstelling en onvrede die we niet willen erkennen.

Het gevolg is: harder werken, langer werken, meer bewijzen willen leveren. Het móeten wordt de drijfveer van het dagelijks werk, de drijfveer van het gehele bestaan, want innerlijk kunnen we het niet meer relativeren. We werken door om tóch de eer te behalen, om geen gezichtsverlies te lijden, om de veroordeling van die ander te voorkomen. Ons denken kan de mooie plannen wel verzinnen, maar dat houdt geen rekening met de behoeften van de ziel en met de grenzen van het lichaam. Als we niet uit vrije wil stoppen met dit najagen, dan zet onze ziel ons stil met bijvoorbeeld burn-out…. voor lange tijd!

Maar hoe zou het zijn als we het stress-signaal, dat ons aanvankelijk wil aansporen om er een tandje bij te zetten, gaan gebruiken als raadgever, als richtingwijzer? Hoe?
Door erbij stil te staan, door te erkennen dat we gewoon mens zijn met menselijke grenzen en behoeften. Dat het niet gaat om goed of fout zijn, dat we gewoon een nieuwe keuze kunnen maken. Door onze aanvankelijke doelen los te laten als blijkt dat we er ‘slaaf’ van dreigen te worden.

Wie heeft de moed om dit aan te durven?
Wie durft zijn grenzen respectvol aan te geven? Wie erkent dat hij te veel hooi op zijn vork heeft? Wie heeft de moed om te stellen dat het ideaal te hoog gegrepen is als de gele omgeving al bij de plannen heeft staan juichen? Wie wil iemand teleur stellen er al wordt gerekend op het einddoel? Weinigen, omdat het wederom een culturele gewoonte is om je ‘zwakke kanten’ niet te laten zien, of om de ander niet te leur te stellen.

Velen die burn-out zijn geweest weten het inmiddels: je bent  zélf degene die teleurgesteld werd. Daarom is juist deze stap de belangrijkste: stilstaan mij jezelf en erkennen wat je niet meer kunt en wat je nu nodig hebt: mededogen, zachtheid, moed, geduld, ….. jezelf sturen uit liefde voor je mens-zijn, voor het natuurlijke leven in jezelf. Terug naar vrede met jezelf.

Voor leiding-gevenden lijkt deze stap bijzonder moeilijk, omdat ze niet alleen hun masker mogen loslaten, maar ook nog eens mogen afdalen van de hoogte, om het mens-zijn-met-zichzelf weer te leven. Het is voor hen een enorme uitdaging om hun ‘kwetsbare kant’ bespreekbaar te maken.

Voor ieder mens geldt echter: indien je bereid bent om je onmacht te erkennen, komt je ware kracht naar boven, door de vrede met jezelf. En juist híer kan een leiding-gevende het voorbeeld geven. Zij/hij zal dubbel aan kracht winnen, in eigen menszijn en voor de organisatie. Hij kan de weg leiden naar een menselijke organisatie.